(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 229

॥ శ్రీః ॥
3.229. అధ్యాయః 229
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
మార్కండేయేన యుధిష్ఠిరంప్రతి స్కందచరిత్రప్రతిపాదనం ॥ 1 ॥
ఇంద్రేణ స్కందస్య దేవసైనాపత్యేఽభిషేచనం ॥ 2 ॥
స్కందేనేంద్రప్రార్థనయా దేవసేనాయా ఉద్వహనం ॥ 3 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

మార్కండేయ ఉవాచ। 3-229-0x(2548)(24893)
తతః ప్రకల్ప్య పుత్రత్వే స్కందం మాతృగణోఽగమత్।
కాకీ చ హలిమా చైవ మాతా చాథ హలీ తథా।
ఆర్యా బాలా చ ధాత్రీ చ సప్తైతా శిశుమాతరః ॥ 3-229-1(24894)
ఏతాసాం వీర్యసంపన్నః శిశుర్నామాతిదారుణః।
స్కందప్రసాదజః పుత్రో లోహితాక్షో భయంకరః ॥ 3-229-2(24895)
ఏష వీరోఽష్టమః ప్రోక్తః స్కందో మాతృగణోద్భవః।
ఛాగవక్రేణ సహితో నవమః పరికీర్త్యతే ॥ 3-229-3(24896)
షష్ఠం ఛాగమయం వక్రం స్కందస్యైవేతి విద్ధి తం।
షట్శిరోభ్యంతరం రాజన్నిత్యం మాతృగణార్చితం ॥ 3-229-4(24897)
షణ్ణాం తు ప్రవరం తస్య శీర్షాణామిహ శబ్ద్యతే।
శక్తిం యేనాసృజద్దివ్యాం భద్రశాఖ ఇతి స్మ హ ॥ 3-229-5(24898)
ఇత్యేతద్ద్వివిధాకారం వృత్తం శుక్లస్య పంచమీం।
తత్ర యుద్ధం మహాఘోరం వృత్తం షష్ఠ్యాం జనాధిప ॥ 3-229-6(24899)
ఉపవిష్టం తు తం స్కందమాముక్తకవచస్రజం।
హిరణ్యచూడముకుటం హిరణ్యాంక్షం మహాప్రభం ॥ 3-229-7(24900)
లోహితాంబరసంవీతం తీక్ష్ణదంష్ట్రం మనోరమం।
సర్వలక్షణసంపన్నం త్రైలోక్యస్యాపి సుప్రియం ॥ 3-229-8(24901)
తతస్తం వరదం శూరం యువానం మృష్టకుండలం।
అభజత్పద్మరూపా శ్రీః స్వయమేవ శరీరిణీ ॥ 3-229-9(24902)
శ్రియా జుష్టః పృథుయశాః స కుమారో వరస్తదా।
నిషణ్ణో దృశ్యతే భూతైః పౌర్ణమాస్యాం యథా శశీ ॥ 3-229-10(24903)
అపూజయన్మహాత్మానో బ్రాహ్మణాస్తం మహాబలం ॥ 3-229-11(24904)
ఇదమాహుస్తదా చైవ స్కందం తత్ర మహర్షయః ॥ 3-229-12(24905)
హిరణ్యవర్ణ భద్రం తే లోకానాం శంకరో భవ।
త్వయా షడ్రాత్రజాతేన సర్వే లోకా వశీకృతాః ॥ 3-229-13(24906)
అభయంచ పునర్దత్తం త్వయైవైషాం సురోత్తమ।
తస్మాదింద్రో భవానస్తు త్రైలోక్యస్యాభయంకరః ॥ 3-229-14(24907)
స్కంద ఉవాచ। 3-229-15x(2549)
కిమింద్రః సర్వలోకానాం కరోతీహ తపోధనాః।
కథం దేవగణాంశ్చైవ పాతి నిత్యం సురేశ్వరః ॥ 3-229-15(24908)
ఋషయ ఊచుః। 3-229-16x(2550)
ఇంద్రో దధాతి భూతానాం బలం తేజః ప్రజాః సుఖం।
తుష్టః ప్రయచ్ఛతి తథా సర్వాన్కామాన్సురేశ్వరః ॥ 3-229-16(24909)
దుర్వృత్తానాం సంహరతి వ్రతస్థానాం ప్రయచ్ఛతి।
అనుశాస్తి చ భూతాని కార్యేషు బలసూదనః ॥ 3-229-17(24910)
అసూర్యే చ భవేత్సూర్యస్తథాఽచనద్రే చ చంద్రమాః।
భవత్యగ్నిశ్చ వాయుశ్చ పృథివ్యాపశ్చ స్వం తథా ॥ 3-229-18(24911)
ఏతదింద్రేణ కర్తవ్యమింద్రే హి విపులం బలం।
త్వం చ వీర బలీ శ్రేష్ఠస్తస్మాదింద్రో భవస్వ న ॥ 3-229-19(24912)
శక్ర ఉవాచ। 3-229-20x(2551)
భవస్వేంద్రో మహాబాహో సర్వేషాం నః సుఖావహః।
అభిషిచ్యస్వ చైవాద్య ప్రాప్తరూపోఽసి సత్తమ ॥ 3-229-20(24913)
స్కంద ఉవాచ। 3-229-21x(2552)
శాధి త్వమేవ త్రైలోక్యమవ్యాగ్రే నిజయే రతః।
అహం తే కింకరః శక్ర న మమేంద్రత్వమీప్సితం ॥ 3-229-21(24914)
శక్ర ఉవాచ। 3-229-22x(2553)
బలంతవాద్భుతం వీర త్వం దేవానామరీంజహి।
అవజ్ఞాస్యంతి మాం లోకా వీర్యణ తవ విస్మితాః ॥ 3-229-22(24915)
ఇంద్రత్వే తు స్థితం వీర బలహీనం పరాజితం।
`త్వత్తేజసాఽవమంస్యంతి లోకా మాం సురసత్తమ' ॥ 3-229-23(24916)
ఆవయోశ్చ మిథో భేదే ప్రయతిష్యంత్యతంద్రితాః।
భేదితే చ త్వయి విభో లోకో ద్వైధముపేష్యతి ॥ 3-229-24(24917)
ద్విధాభూతేషు లోకేషు నిశ్చితేష్వావయోస్తథా।
విగ్రహః సంప్రవర్తేత భూతభేదాన్మహాబల ॥ 3-229-25(24918)
తత్ర త్వం మాం రణే తాత యథాశ్రద్ధం విజేష్యసి।
తస్మాదింద్రో భవానేవ భవితా మా విచారయ ॥ 3-229-26(24919)
స్కంద ఉవాచ। 3-229-27x(2554)
త్వమేవ రాజా భద్రం తే త్రైలోక్యస్య మమైవ చ।
కరోమి కిం చ తేశక్ర శాసనాత్తద్బ్రవీహి మే ॥ 3-229-27(24920)
ఇంద్ర ఉవాచ। 3-229-28x(2555)
అహమింద్రో భవిష్యామి తవ వాక్యాన్మహాబల।
యది సత్యమిదం వాక్యం నిశ్చయాద్భాషితం త్వయా ॥ 3-229-28(24921)
యది వా శాసనం స్కంద కర్తుమిచ్ఛసి మే శృణు।
అభిషిచ్యస్వ దేవానాం సైనాపత్యే మహాబల ॥ 3-229-29(24922)
స్కంద ఉవాచ। 3-229-30x(2556)
దానవానాం వినాశాయ దేవానామర్థసిద్ధయే।
గోబ్రాహ్మణహితార్థాయ సైనాపత్యేఽభిషించ మాం ॥ 3-229-30(24923)
మార్కండేయ ఉవాచ। 3-229-31x(2557)
సోఽభిషిక్తో మఘవతా సర్వైర్దేవగణైః సహ।
అతీవ శుశుభే తత్ర పూజ్యమానో మహర్షిభిః ॥ 3-229-31(24924)
తత్ర తత్కాంచనం ఛత్రం ధ్రియమాణం వ్యరోచత।
తథైవ సుసమిద్ధస్య పావకస్యాత్మమండలం ॥ 3-229-32(24925)
విశ్వకర్మకృతా చాస్య దివ్యా మాలా హిరణ్మయీ।
ఆబద్ధా త్రిపురఘ్నేన స్వయమేవ యశస్వినా ॥ 3-229-33(24926)
ఆగంయ మనుజవ్యాఘ్ర సహ దేవ్యా పరంతప।
అర్చయామాస సుప్రీతో భగవాన్గోవృషధ్వజః ॥ 3-229-34(24927)
రుద్రమగ్నిం ద్విజాః ప్రాహూ రుద్రసూనుస్తతస్తు సః।
`కీర్త్యతే సుమహాతేజాః కుమారోఽద్భుతదర్శనః' ॥ 3-229-35(24928)
రుద్రేణ శుక్రముత్సృష్టం తచ్ఛ్వేతః పర్వతోఽభవత్।
పావకస్యేనద్రియం శ్వేతే కృత్తికాభిః కృతం నగే ॥ 3-229-36(24929)
పూజ్యమానం తు రుద్రేణ దృష్ట్వా సర్వేదివౌకసః।
రుద్రసూనుం తతః ప్రాహుర్గుహం గుణవతాంవరం ॥ 3-229-37(24930)
అనుప్రవిశ్య రుద్రేణ వహ్నిం జాతో హ్యయం శిశుః।
తత్ర జాతస్తతః స్కందో రుద్రసూనుస్తతోఽభవత్ ॥ 3-229-38(24931)
రుద్రస్య వహ్నేః స్వాహాయాః షణ్ణాం స్త్రీణాం చ తేజసా।
జాతః స్కందః సురశ్రేష్ఠో రుద్రసూనుస్తతోఽభవత్ ॥ 3-229-39(24932)
అరజే వాససీ రక్తే వసానః పావకాత్మజః।
భాతి దీప్తవపుః శ్రమాన్రక్తాభ్రాభ్యామివాంశుమాన్ ॥ 3-229-40(24933)
కుక్కుటశ్చాగ్నినా దత్తస్తస్ కేతురలంకృతః।
రథే సముచ్ఛితో భాతి కాలాగ్నిరవ లోహితః ॥ 3-229-41(24934)
యా చేష్టా సర్వభూతానాం ప్రభా శక్తిర్బలం తథా।
అగ్రతస్తస్య సా శక్తిర్దేవానాం జయవర్ధనీ ॥ 3-229-42(24935)
వివేశ కవచం చాస్య శరీరం సహజం తథా।
యుధ్యమానస్య దేవస్య ప్రాదుర్భవతి తత్సదా ॥ 3-229-43(24936)
శక్తిర్ధర్మో బలం తేజః కాంతత్వం సత్యమున్నతిః।
బ్రహ్మణ్యత్వమసంమోహో భక్తానాం పరిరక్షణం ॥ 3-229-44(24937)
నికృంతనం చ శత్రూణాం లోకానాం చాభిరక్షణం।
స్కందేన సహ జాతాని సర్వాణ్యేవ జనాధిప ॥ 3-229-45(24938)
ఏవం దేవగణైః సర్వైః సోఽభిషిక్తః స్వలంకృతః।
బభౌ ప్రతీతః సుమనాః పరిపూర్ణేందుదర్శనః ॥ 3-229-46(24939)
ఇష్టైః స్వాధ్యాయఘోషైశ్చ దేవతూర్యవరైరపి।
దేవగంధర్వగీతైశ్చ సర్వైరప్సరసాం గణైః ॥ 3-229-47(24940)
ఏతైశ్చాన్యైశ్చ బహుభిస్తుష్టైర్హృష్టైః స్వలంకృతః।
[సుసంవృతః పిశాచానాం గణైర్దేవగణైస్తథా।]
క్రీడన్భాతి తదా దేవైరభిషిక్తశ్చ పావకిః ॥ 3-229-48(24941)
అభిషిక్తం మహాసేనమపశ్యంత దివౌకసః।
వినిహత్య తమః సూర్యం యథైవాభ్యుదితం తథా ॥ 3-229-49(24942)
అథైనమభ్యయుః సర్వా దేవసేనాః సహస్రశః।
అస్మాకం త్వం పతిరితి బ్రువాణాః సర్వతో దిశః ॥ 3-229-50(24943)
తాః సమాసాద్య భగవాన్సర్వభూతగణైర్వృతః।
అర్చితస్తు స్తుతశ్చైవ సాంత్వయామాస తా అపి ॥ 3-229-51(24944)
శతక్రతుశ్చాభిషిచ్య స్కందం సేనాపతిం తదా।
సస్మార తాం దేవసేనాం యా సా తేన విమోక్షితా ॥ 3-229-52(24945)
అయం తస్యాః పతిర్నూనం విహితో బ్రహ్మణా స్వయం।
సంచింత్య త్వానయామాస దేవసేనాం హ్యలంకృతాం ॥ 3-229-53(24946)
స్కందం ప్రోవాచ బలభిదియం కన్యా సురోత్తమ।
అజాతే త్వయి నిర్దిష్టా తవ పత్నీ స్వయంభువా ॥ 3-229-54(24947)
తస్మాత్త్వమస్యా విధివత్పాణిం మంత్రపురస్కృతం।
గృహాణ దక్షిణం దేవ్యాః పాణినా పద్మవర్చసా ॥ 3-229-55(24948)
ఏవముక్తః స జగ్రాహ తస్యాః పాణిం యథావిధి।
బృహస్పతిర్మంత్రవిద్ధి జజాప చ జుహావ చ ॥ 3-229-56(24949)
ఏవం స్కందస్య మహిషీం దేవసేనాం విదుర్జనాః।
షష్ఠీం యాం బ్రాహ్మణాః ప్రాహుర్లక్ష్మీమాసాం సుఖప్రదాం ॥ 3-229-57(24950)
సినీబాలీం కుహూం చైవ సద్వృత్తిమపరాజితాం।
`ఇత్యేవమాదిభిర్దేవీ నామభిః పరికీర్త్యతే' ॥ 3-229-58(24951)
యదా స్కందః పతిర్లబ్ధః శాశ్వతో దేవసేనయా।
తదా తమాశ్రయల్లక్ష్మీః స్వయం దేవీ శరీరిణీ ॥ 3-229-59(24952)
శ్రీజుష్టః పంచమీస్కందస్తస్మాచ్ఛ్రీః పంచమీ స్మృతా।
షష్ఠ్యాం కృతార్థోఽభూద్యస్థాత్తస్మాత్షష్ఠీ మహాతిధిః ॥ 3-229-60(24953)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి మార్కండేయసమాస్యాపర్వణి ఏకోనత్రింశదధిద్విశతతమోఽధ్యాయః ॥ 229 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-229-27 శసనం తద్ద్రవీహి ఇతి ఝ. పాఠః ॥
3-229-35 రుద్రమగ్నిమితి। రుద్రో వా ఏష యదగ్నిరిత శ్రుతివిదో ద్విజాః ప్రాహుః ॥
3-229-38 అనుప్రవిశ్య స్థితేనేతి శేషః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.